درسنامهپنجم ابتداییریاضیمبحث ۲۴
درس 4: چند ضلعی‌ها و مجموع زاویه‌های آنها
صفحه ۷۹ تا ۸۳ کتاب درسی
تیم محتوای دبیریار
در یک نگاه
هر جا دو نیم‌خط از یک نقطه شروع شوند، یک زاویه ساخته می‌شود. آن نقطه رأس زاویه و آن دو نیم‌خط ضلع‌های زاویه‌اند. اندازه‌ی زاویه به بازیِ دهانه‌اش بستگی دارد، نه به بلندی ضلع‌ها.
دو زاویه با ضلع‌های کوتاه و بلند می‌توانند دقیقاً یک اندازه باشند.
انواع زاویه
- زاویه‌ی راست: دقیقاً ۹۰ درجه؛ با گوشه‌ی کاغذ یا گونیا قابل بررسی است.
- زاویه‌ی تند: کوچک‌تر از ۹۰ درجه.
- زاویه‌ی باز: بزرگ‌تر از ۹۰ و کوچک‌تر از ۱۸۰ درجه.
- زاویه‌ی نیم‌صفحه: دقیقاً ۱۸۰ درجه؛ دو ضلع روی یک خط راست‌اند.
نیمساز
نیمساز، نیم‌خطی است که از رأس زاویه می‌گذرد و آن را به دو زاویه‌ی مساوی تقسیم می‌کند. نیمسازِ یک زاویه‌ی ۸۰ درجه، دو زاویه‌ی ۴۰ درجه می‌سازد.
کار در کلاس
الف) زاویه‌ای ۱۱۵ درجه است. چه نوع زاویه‌ای است؟
پاسخ: باز — چون از ۹۰ بیشتر و از ۱۸۰ کمتر است.
ب) عقربه‌های ساعت در ساعت ۳ چه زاویه‌ای می‌سازند؟
پاسخ: ۹۰ درجه، یعنی زاویه‌ی راست.
اشتباه‌های رایج
- قرار ندادن مرکز نقاله روی رأس زاویه هنگام اندازه‌گیری.
- خواندن عدد اشتباه از دو ردیف عدد نقاله؛ همیشه از صفرِ همان ضلع شروع کنید.